İstanbul’u ben hep 40’lı yaşlarda olağanüstü güzel ve gizemli bir kadına benzetmişimdir. Hayallerin, arzuların ve fırsatların bunlarla beraber belki hayal kırıklıklarının, reddedilmenin, aldatılmanın ve tehditkar ilişkilerinde diyarıdır bu büyülü şehir. Feride Çiçekoğlu bir İstanbul filmi olan Vesikalı Yarim’den esinlenerek yazdığı kitabı ‘Vesikalı Şehir’de İstanbul’u kadın imgesi ile karşılaştırır, örtüştürür ve ulaşılmak istenen İstanbul’a ‘Vesikalı İstanbul’ der.

İzmir ise 18 yaşlarında çok güzel bir genç kızdır benim için. Belki de hep 18 yaşında kalacaktır. Geçmiş yaşamlarından ona intikal eden kültürel mirasın vermiş olduğu olgunluğu, bir Egeli edasıyla taşımaya devam edecek. Ege’nin var oluşu zaten eski medeniyetlere dayalıdır. Ege zeytinyağının, zeytin ağaçlarının, tarih öncesi tanrıçaların ve sükunetin memleketidir. Hırslarından arınmış ve dingin bir hayat tavrı ile yaşama sanatında usta kişiler gibi bahsedilir hep Egeliler’den. Halikarnas Balıkçısı “Bir kolu Kartaca’da, öbürü kuzeyde Roma’da biten Verimli Hilal” dediği, Sümerler’in kıyılarına “Deniz kenarındaki güneş bahçesi” adını verdiği, Akdeniz ve Mısırlılar’ın “Denizin yüreğinde yaşayan insanların memleketi” diye tanımladığı bir yerdir Ege…

Peki, bir İzmirli İstanbul’da nasıl yaşar? Alışverişini (otlarını, zeytinyağını) köy pazarlarından yapmaya alışmış, termalde yüzerek ve çamur banyosu yaparak rutin doğal güzellik kürüne giren, bir şey için uzun süre bekleyebilen (otobüs, taksi, sıra, aşk), iyi yaşamayı bilen ve seven, coşkulu bir dinginliğe sahip kızımız İstanbul’a gidince ne yapar? Kadıköy’ü Karşıyaka’ya, Bostancı’yı Bostanlı’ya, Reina’yı Rain’e benzetir belki önce. Daha sonra gittiği yerlerde güzelliği ve tavırlarıyla dikkat çektiğini fark eder. Çünkü bu özellikleri fark edilmeyecek gibi değildir. Hafta sonu kaçabileceği en yakın yerin Silivri olduğunu fark edince biraz bozulur belki. Zira İzmir’de Güzelbahçe, Urla, Çeşme, Özdere, Özbek, Karaburun, Seferihisar, Sığacık, Mordoğan, Foça, Kuşadası arasında seçim yapmak zorundadır.

Ama İstanbul’da adalar vardır ve martılar İstanbul’un hiçbir yerinde susmaz. İstanbul’u sevmezse, gönül aşkı da anlamaz zaten ve elbette İstanbul sevilir. Ahmet Hamdi Tanpınar’ın ‘Huzur’ adlı romanında karakterlerden biri kadın güzelliğini iki şeye bağlar; birincisi İstanbullu olmak, ikincisi Boğaz’da yetişmiş olmak. Tanpınar’ın tasvir ettiği kadın tipine rakip olabilir İzmirli kızımız belki.
Hayat nerede kolay, nerede zor? Zaman nerede hızlı ya da yavaş ki zaten? İstanbullular, İzmirliler’in yavaş ve ağırkanlı olduklarını söyler. İstanbul’da zamana ayak uydurmaya çalışmak İzmirli kızımız için aslında kolay olacak ve kızımız İzmirlilik kimliğini hep koruyacaktır. Barbunyaya ‘barbun’ diyecek, enginarı iyi pişirecek, ‘İzmir aslında elit bir taşra!’ diyenlerle tartışmayacak, İstanbul’un tadını çıkaracaktır, tıpkı Orhan Veli’nin dizelerindeki gibi…

İstanbul’u dinliyorum, gözlerim kapalı
Kuşlar geçiyor, derken
Yükseklerden, sürü sürü, çığlık çığlık.
Ağlar çekiliyor dalyanlarda
Bir kadının suya değiyor ayakları
İstanbul’u dinliyorum, gözlerim kapalı

Ayakları suya değdiğinde de tüm zamanların ve anların buluştuğu o büyüye, çoktan dahil olmuş olacak ve bir Egeli olgunluğuyla gülümseyecektir.